The Sandmotor PAVILLION

Permanence of change

< English text coming soon >

 

Aan de kustlijn van Kijkduin spreidt zich een kleine woestijn uit genaamd de zandmotor. Op deze plek, waar zand en zee elkaar ontmoeten, lopen wandelaars elkaar in de regel gedachteloos voorbij. Door in dit landschap een onbekend object te plaatsen wordt de nieuwsgierigheid gewekt. Na een stevige wandeling door het zand kunnen de wandelaars zich gezamenlijk verwonderen over hetgeen ze aantreffen. Zo ontspint zich vanzelf een gesprek dat anders niet tot stand zou zijn gekomen in een dermate uitgestrekt landschap.

 In het kader van Manifest 2040 ontwierp Kunstenaar Badriah Hamelink voor het Ministerie van Infrastructuur en Milieu een bijzondere ontmoetingsplaats als focuspunt in dit niemandsland van zand en zee. Een paviljoen waar mensen naar toen kunnen lopen vanaf de aangrenzende stranden. Dit paviljoen is door zijn proporties van ver af al te ontwaren, maar valt door zijn vorm en uitstraling toch samen met zijn omgeving. De vorm is zelfs direct ontleend aan de omgeving en weerspiegelt de scherpe randen die de wind in het zand blaast en de lichte glooiing van de duinen.

Als materiaal van de maquette heeft Hamelink gekozen voor kalksteen. Een sedimentair gesteente dat ontstaat door de opeenhoping van stoffelijke overblijfselen van in zee levende organismen.

Voor het werkelijke paviljoen kan het zand van de zandmotor in een composietmengsel gebruikt worden, zodat de kleur van het Paviljoen met het zand overeenkomt.

De lange wandeling op weg naar het paviljoen verkwikt de zintuigen en de evenwichtige visuele stimuli van de omgeving herstructureren de gedachten van de wandelaar. Omdat de omgeving tijdens de wandeling maar langzaam verandert en de blik op één punt aan de horizon gericht is, lijkt de tijd even stil te staan. De uitgestrektheid en de meditatieve stemming van de zandmotor vinden hun weg in Hamelinks ontwerp en bieden de wandelaar een fysiek en mentaal rustpunt. Eenmaal ter plaatse kan men het paviljoen op lopen en over de omgeving uitkijken, of juist verkoeling of beschutting zoeken tegen weer en wind onder de vleugels van het paviljoen.

In tegenstelling tot wat men in eerste instantie zou kunnen denken, is de zandmotor geen natuurlijk fenomeen. De in 2011 aangelegde zandmotor is een kunstmatige zandbank in de vorm van een schiereiland. Door de zeestroming verandert de zandbank van vorm. Het zand ervan verspreidt zich in de loop der jaren langs de kust. Het is een experiment in het kader van dynamisch kustbeheer met de bedoeling om op natuurlijke wijze, door de inwerking van golven, wind en stroming, de stranden en duinen te verbreden.

Deze brede stranden trekken niet alleen veel wandelaars, maar ook bij windsurfers, kitesurfers en golfsurfer is het een populaire plek. Naast zijn maatschappelijke functie heeft de zandmotor ook een ecologische functie. Doordat er in één keer een hoeveelheid zand voor circa twintig jaar is gestort, kan zich zowel op land als in het water een permanent ecosysteem ontwikkelen. Dat is belangrijk voor de ontwikkeling van kwetsbare flora en fauna aan de kust.

Het is niet precies te voorspellen hoe het zand en de stromingen zich zullen gedragen. In de continu veranderende omgeving is het paviljoen dan ook het enige stabiele punt.

Het paviljoen is milieuvriendelijk en het hoeft niet verankerd te worden omdat het, ongeacht het weer, door zijn gewicht blijft liggen op zijn plek.

Naarmate de zee oprukt en het zand aan de voet van het paviljoen wegspoelt, zal het paviljoen om zijn centrale as kantelen. Het zandbeton zal meer en meer tot zand eroderen. Naar verloop van tijd spoelt al het zand van de zandmotor weg. Het overblijfsel van het paviljoen blijft achter als een gestroomlijnde steen op de zeebodem, waarop hoogstens mosselen elkaar nog ontmoeten. Zo valt het paviljoen uiteindelijk compleet samen met de Noordzeekust.

Bekijk de catalogus van de tentoonstelling voor meer informatie.